Wat Is Gauss? Magneetsterkte Eenheden Uitgelegd

N35, Tesla, Gauss, MGOe — als je magneet balletjes koopt, stuit je op deze termen. Maar wat betekenen ze? En belangrijker: hoe vertaal je die getallen naar "hoe sterk is dit ding eigenlijk?" Hier is de uitleg zonder natuurkunde-diploma.

Gauss: het magneetveld meten

Gauss (symbool: G) meet de sterkte van een magneetveld op een specifiek punt. Het is genoemd naar Carl Friedrich Gauss, een Duitse wiskundige die in de 19e eeuw de wiskunde achter magnetisme formuleerde.

• Aardmagneetveld: ~0,5 Gauss — genoeg om een kompasnaald te bewegen
• Koelkastmagneet: ~50 Gauss op het oppervlak
• Magneet balletje (5mm N35): ~3.500 Gauss op het oppervlak
• MRI-scanner: 15.000-30.000 Gauss

Een magneet balletje produceert dus een veld dat 7.000× sterker is dan het aardmagneetveld. Op het oppervlak van de magneet. Dat veld neemt snel af met afstand — op 1 cm is het al tientallen keren zwakker.

Tesla: de SI-eenheid

Tesla (symbool: T) is de internationale standaardeenheid voor magnetische fluxdichtheid. 1 Tesla = 10.000 Gauss. Tesla is de "officiële" eenheid in de wetenschap, Gauss wordt nog veel gebruikt in de VS en bij consumenten-magneten.

• Magneet balletje: ~0,35 T op het oppervlak
• MRI-scanner: 1,5-3 T
• Sterkste continue magneet ooit gemaakt: 45,5 T (National High Magnetic Field Laboratory, 2019)

MGOe: het energieproduct

MGOe (Mega-Gauss-Oersted) is de eenheid voor het maximale energieproduct van een magneet. Dit is de maat die fabrikanten gebruiken om magneten te classificeren — het is het getal achter de N-rating.

• N35: maximaal 35 MGOe
• N42: maximaal 42 MGOe
• N52: maximaal 52 MGOe

Het energieproduct zegt iets over hoeveel magnetische energie een magneet per volume kan opslaan. Hoe hoger, hoe sterker de magneet per gram materiaal. De magneet balletjes in onze shop zijn N35 — de standaard voor speelgoed en consumentenproducten.

Lees meer over N-ratings in ons artikel over neodymium.

Trekkracht: wat je echt voelt

Gauss en Tesla meten het magneetveld, maar wat je als gebruiker voelt is trekkracht — de kracht die nodig is om de magneet van een stalen oppervlak te trekken, gemeten in kilogram of Newton.

Voor een 5mm N35 magneet balletje:

• Trekkracht op staal: ~400-500 gram
• Trekkracht op een ander magneet balletje: ~200-300 gram (omdat de contactoppervlakte kleiner is bij twee bollen)

Lees meer over trekkracht in ons artikel Hoe sterk zijn magneet balletjes?

Waarom veld en kracht niet hetzelfde zijn

Een veelgemaakte fout: denken dat een hoger Gauss-getal altijd een sterkere magneet betekent. Dat klopt niet helemaal. Het oppervlakteveld (in Gauss) hangt af van de vorm en grootte van de magneet. Een kleine magneet kan een hoger oppervlakteveld hebben dan een grote, maar toch een lagere trekkracht — omdat de grote magneet meer volume en massa heeft.

Vergelijking:

• Magneet balletje 5mm: ~3.500 Gauss, trekkracht ~0,5 kg
• Schijfmagneet 20mm: ~3.000 Gauss, trekkracht ~8 kg

De schijf heeft een lager oppervlakteveld maar 16× meer trekkracht. Grootte wint van veldsterkte.

Hoe meet je magneetsterkte thuis?

Zonder professionele apparatuur kun je magneetsterkte niet exact meten, maar je kunt vergelijken:

• Papercliptest: hoeveel paperclips kan de magneet optillen in een ketting?
• Afstandstest: vanaf welke afstand trekt de magneet een paperclip aan?
• Smartphone-app: veel telefoons hebben een magnetometer. Apps zoals "Gauss Meter" geven een indicatie van de veldsterkte (niet nauwkeurig, maar bruikbaar voor vergelijking).

Benieuwd naar de kracht van N35 neodymium? Bekijk ons assortiment magneet balletjes en ervaar het zelf. Lees ook alles over magnetische materialen.